मानव अधिकार म्हणजे काय ? - चला, मानवी हक्क योद्धा बनूया (What is Human Right?)
Subhash Baswekar
पुस्तकाविषयी सविस्तर माहिती (Book Overview)
मानव अधिकार म्हणजे काय ? चला, मानवी हक्क योद्धा बनूया
“मानवतेचा सन्मान हाच खरा विकास | जागरूक नागरिक - सशक्त लोकशाही”
मानव अधिकार म्हणजे काय? प्रत्येक व्यक्तीला केवळ माणूस म्हणून जन्माला आल्यामुळे मिळणारे नैसर्गिक, मूलभूत आणि अविभाज्य अधिकार म्हणजे मानवी हक्क. या पुस्तकामध्ये मानवी हक्कांचा जागतिक इतिहास, भारतीय राज्यघटनेतील तरतुदी, मानवी हक्क संरक्षण कायदा १९९३, राष्ट्रीय व राज्य मानवी हक्क आयोग (NHRC & SHRC) आणि प्रत्यक्ष अन्यायाविरोधात उभे राहून तक्रार कशी करावी, याविषयी परिपूर्ण व अत्यंत सोप्या मराठीत मार्गदर्शन करण्यात आले आहे.
या ई-बुकमधील प्रमुख अनुक्रमणिका व विषय (Table of Contents):
- प्रकरण १: मानवी हक्काचा इतिहास (सायरेस सिलेंडर ते मॅग्ना कार्टा)
- प्रकरण २: मानवी हक्कांचा वैश्विक जाहीरनामा (UDHR - ३० कलमे)
- प्रकरण ३: मानवी हक्क जाहीरनामा: गेल्या ८० वर्षांतील सुधारणा व डिजिटल हक्क
- प्रकरण ४: मानवी हक्कांसाठी लढणारे १० थोर महामानव
- प्रकरण ५: मानवी हक्क लढाईची ५ ऐतिहासिक उदाहरणे
- प्रकरण ६: भारतातील मानवी हक्क: दलित, स्त्रिया आणि आदिवासी
- प्रकरण ७: मानवी हक्क संरक्षण कायदा, १९९३ (Protection of Human Rights Act)
- प्रकरण ८: राष्ट्रीय आणि राज्य मानवी हक्क आयोग (NHRC & SHRC कार्यपद्धती)
- प्रकरण ९: मानवी हक्क आणि पोलीस यंत्रणा (अटक नियम व डी.के. बासू गाईडलाईन)
- मानवी हक्क उल्लंघनाची १० ज्वलंत उदाहरणे व केस स्टडीज
- प्रकरण १०: मानवी हक्कांचे काम कसे करावे? (Fact Finding मार्गदर्शक)
- प्रकरण ११: आयोगाकडे ऑनलाईन / ऑफलाईन तक्रार कशी करावी?
- प्रकरण १२: मानव हक्क योद्धा: कामाची प्लॅनर, चेकलिस्ट आणि टेम्पलेट्स
- प्रकरण १३: मानवी हक्क आयोगाकडे तक्रारीचा छापील नमुना (Application Format)
- प्रकरण १४: मानवी हक्क २५ वस्तुनिष्ठ प्रश्नोत्तरे (Quiz with Answers)
या पुस्तकाची वैशिष्ट्ये:
- संकलन: सुभाष बसवेकर (संस्थापक / अध्यक्ष - माहिती अधिकार कार्यकर्ता फेडरेशन)
- निर्मिती: माहिती अधिकार कार्यकर्ता फेडरेशन, महाराष्ट्र
- प्रकाशन: लाईफग्रोथ पब्लिकेशन, नवीन पनवेल
- महत्त्वाच्या हेल्पलाईन्स: राष्ट्रीय मानवी हक्क आयोग (14433), महिला आयोग, बाल हक्क व पोलीस हेल्पलाईन संपर्क यादी समाविष्ट.
- कोणासाठी उपयुक्त: सर्व नागरिक, माहिती अधिकार (RTI) कार्यकर्ते, सामाजिक कार्यकर्ते, पत्रकार, विधी (Law) विद्यार्थी व प्रशासकीय अधिकारी.
हे ई-बुक कोणासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे?
या ई-बुकचे प्रमुख फायदे
- कायदेशीर अचूकता: सर्वोच्च न्यायालय व उच्च न्यायालयाचे महत्त्वाचे संदर्भ आणि शासन निर्णय (GR) समाविष्ट.
- वेळेची बचत: थेट कॉपी करता येण्याजोगे आणि स्वतःचे नाव-पत्ता भरून लगेच सादर करता येणारे तयार मसुदे.
- सोपी व सुटसुटीत मराठी भाषा: कायद्याचे किचकट शब्द सोप्या भाषेत स्पष्ट केलेले.
- आजीवन अपडेट्स: भविष्यातील नवीन अपडेट्स व मार्गदर्शिका खात्यात मोफत उपलब्ध.
या ई-बुकमध्ये समाविष्ट नमुने अर्ज व कायदेशीर मसुदे
खालील सर्व मसुदे पुस्तकामध्ये सविस्तर कायदेशीर कलमांसह व स्पष्टीकरणासह दिलेले आहेत:
माहिती अधिकार अर्ज (नमुना 'अ')
कलम ६(१) अंतर्गत जन माहिती अधिकाऱ्याकडे अचूक माहिती मागण्याचा अधिकृत नमुना.
प्रथम अपील अर्ज (कलम १९(१))
वेळेत माहिती न मिळाल्यास किंवा खोटी माहिती दिल्यास प्रथम अपीलीय अधिकाऱ्याकडे अपील मसुदा.
द्वितीय अपील अर्ज (राज्य माहिती आयोग)
राज्य माहिती आयोगासमोर कलम १९(३) खाली अंतिम दाद मागण्याचा परिपूर्ण मसुदा.
शासकीय दप्तर व फाईल तपासणी नमुना
कलम २(j)(i) नुसार शासकीय कार्यालयात जाऊन प्रत्यक्ष मूळ दप्तर व फायली तपासण्याचा अर्ज.
दंड व शिस्तभंगाची कारवाई तक्रार (कलम १८ व २०)
दोषी अधिकाऱ्यावर ₹२५,००० दंड व सेवेतून शिस्तभंगाच्या कारवाईची मागणी करणारा तक्रार अर्ज.
कामाचे प्रत्यक्ष नमुने तपासणी (Work Inspection)
रस्ते, बांधकाम किंवा शासकीय कामाचे प्रमाणित नमुने (Material Samples) घेण्याचा मसुदा.
Subhash Baswekar
प्रदेशाध्यक्ष, RTI कार्यकर्ता महासंघमाहिती अधिकार कायदेतज्ज्ञ, प्रशिक्षक व ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते
लेखकाविषयी (About the Author)
Subhash Baswekar हे माहिती अधिकार कार्यकर्ता फेडरेशन (RTI Mahasangh) चे संस्थापक व प्रदेशाध्यक्ष असून गेल्या १५+ वर्षांपासून महाराष्ट्रभर माहिती अधिकाराच्या प्रभावी वापरासाठी कार्यरत आहेत.
त्यांनी हजारो कार्यकर्त्यांना, वकिलांना व नागरिकांना प्रत्यक्ष कार्यशाळा व कायदेशीर पुस्तकांच्या माध्यमातून प्रशिक्षित केले आहे. प्रशासकीय पारदर्शकता व भ्रष्टाचार निर्मूलनासाठी त्यांनी लिहिलेली ई-बुक्स अत्यंत मार्गदर्शक व प्रात्यक्षिक स्वरूपाची मानली जातात.
एकूण 48 पडताळणी केलेले वाचक अभिप्राय
तुम्ही हे पुस्तक वाचले आहे का?
तुमचा मौल्यवान अभिप्राय इतर वाचकांसाठी अत्यंत मार्गदर्शक ठरेल.
तुमचा स्टार रेटिंग व अभिप्राय नोंदवा
तुमचा प्रामाणिक अनुभव भविष्यातील कार्यकर्त्यांना दिशा देईल.
वाचकांचे अनुभव व अभिप्राय
अद्याप कोणताही अभिप्राय सबमिट झालेला नाही.
या पुस्तकाबद्दल पहिला अभिप्राय नोंदवणारे वाचक व्हा!
या ई-बुकाबद्दल नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
पुस्तकाची माहिती, डाउनलोड पद्धत आणि कायदेशीर मसुद्यांविषयी संपूर्ण स्पष्टीकरण